İzmir City | İzmir haberleri, İzmir etkinlik, İzmir Şehir Rehberi, Sinema, Konser, Tiyatro
» 
CERN’deki Türk bilim insanı Higgs bozonunu anlattı
a aa
Tarih : 15 Mart 2013 18:24
CERN’deki Türk bilim insanı Higgs bozonunu anlattı
ODTÜ Fen Edebiyat Fakültesi Fizik Bölümü öğretim üyesi Doç. Dr. Bilge Demirköz, CERN'deki çalışmalarda Higgs parçacığının bulunmasının, bütün evrenin içinde bir Higgs alanı olduğunu gösterdiğini belirtti.
CERN’deki Türk bilim insanı Higgs bozonunu anlattı
reklam

Demirköz, ”Herkes, her şey bu alanda kaldığı, onun içinde olduğu için kütle kazanıyormuş, bunu öğrenmiş oluyoruz” dedi.

Demirköz, kendisinin de görev yaptığı Avrupa Nükleer Araştırma Merkezi’nden (CERN) yapılan ”Higgs parçacığının varlığından emin olunduğu” yönündeki açıklamayı, Anadolu Ajansı’na (AA) değerlendirdi.

Higgs’in maddeye kütlesini veren parçacık olduğunu bildiren Demirköz, kütlenin de yıllardır merak konusu olduğunu söyledi.

Yaklaşık 35 yıl önce Profesör Higgs’in, ”Bütün evreni dolduran bir Higgs alanı var ve parçacıklar Higgs alanıyla etkileşerek kütle kazanıyorlar” şeklinde bir teori ortaya attığını anlatan Demirköz, ”Bunu açıklarken teoride şunu da görüyor: Ortada aslında bir Higgs parçacığı da olması lazım.

CERN yaklaşık 2 yıldan beri bu parçacığı arıyordu. Eylülde bir parçacık bulduğumuzu açıkladık. Milyonda birden daha az yanılma payıyla yeni bir parçacık ortaya çıktı diyebildik. Fizikte her şey ihtimal hesaplarına dayanıyor. Bugün ise bu parçacık Higgs’in teoride öngörülen özelliklerine sahip bir parçacıkmış bunu öğrendik. Başka bir parçacık da olabilirdi.”

”Higgs’in varlığının insan hayatına bir etkisi yok”

Bu parçacığının bulunmasının, bütün evrenin içinde bir Higgs alanı olduğunu gösterdiğini ifade eden Demirköz, sözlerini şöyle sürdürdü:

”Bu alanda herkes, etrafta görülen her şey, onun içinde kaldığımız, onun içinde olduğumuz için kütle kazanıyormuşuz bunu öğrenmiş oluyoruz. Ama derseniz bunun insan hayatına ne faydası var? Direkt olarak yok. Ancak dolaylı çok faydası var. CERN’de 27 kilometrelik büyük Hadron çarptırıcısının içerisinde çok büyük mıknatıslar var. O mıknatısların teknolojisine bakarsak CERN, Hadron çarptırıcısını kurmadan önce MR makineleri de MR çektirmek de pahalıydı. CERN’den dolayı makine fiyatları ve çektirme ücretleri düştü.

CERN, süper iletken teknolojisini emekleme aşamasından koşma aşamasına getirdi. Çarpıştırıcının yapımı aşamasında gelişen teknolojiyle hali hazırdaki sanayinin kullanabileceği malzemeler ucuzladı.”

”Tanrı parçacığı, sevdiğimiz bir tabir değil”

CERN’deki deneylerde evrenin yaratılışında etkili olan bir alan hakkında bilgi edindiklerini anlatan Demirköz, ”Evrenin en başında da Higgs varmış, büyük patlama esnasında bütün parçacıklara da kütlesini vermiş ama daha birçok soru var. Büyük Patlama ile ilgili tüm soruları çözmüş olsak bile ki böyle bir şey olabileceğini düşünmüyorum, yeni sorular ortaya çıkacak. Bilgimiz arttıkça evreni de daha iyi anlama şansına kavuşuyoruz” görüşünü dile getirdi.

Fizikçilerin ”tanrı parçacığı” yerine ”Higgs parçacığı” ifadesini kullandığını kaydeden Demirköz, ”Tanrı parçacığı tabiri hiç sevdiğimiz bir tabir değil” dedi.

Dermirköz, bu ifadenin 1993 yılında Nobel ödüllü fizikçi Leon Lederman tarafından bir fizik kitabında kullanıldığını belirterek, ”CERN’de Tanrı’ya inananların sayısı inanmayanlara göre çok daha yüksek” diye konuştu.

Higgs’in en önemli özellikleri kütlesi ve dönüş hızı

Higgs’in en önemli özelliğinin kütlesi olduğuna işaret eden Demirköz, ikinci özelliğinin ise dönüş katsayısı olduğunu söyledi. Şimdiye kadar bulunan bütün parçacıkların kendi etraflarında döndüğünü anlatan Demirköz, ”Higgs ise evrende bildiğimiz ilk dönüş katsayısı olmayan, dönüşü sıfır olan parçacık. Maddeye kütlesini veren parçacığın dönmemesi ilginçti” dedi.

Higgs’in varlığını doğrulamak için dönüşünün ölçülmesi gerektiğini kaydeden Demirköz, ”Ölçüldü. Hata payı bizi tatmin edecek kadar küçük olduğu için sıfır olduğunu söyleyebiliyoruz. Higgs bütün parçacıklara kütlesini veren parçacık olduğu için bu parçacıkların hepsiyle Higgs’in etkileşiminin ölçülmesi lazım. Hangileriyle ne kadar etkileştiğini ölçmemiz lazım ki onun Higgs olduğunu bilelim. Bazı parçalarla etkileşme katsayıları ölçüldüğü için artık Higgs gibi diyoruz ama hepsini bitirmedik, hepsi bittikten sonra Higgs diyebileceğiz” ifadelerini kullandı.

CERN, çalışmalarına 1,5-2 yıl ara verecek

CERN’in yeni deneyler için çalışmalarına 1,5-2 yıl kadar ara vereceğini bildiren Demirköz, ”Çarpıştırıcının 2 kat enerjiye çıkması için bazı noktalarının tamir edilmesi gerekiyor. Tamir, zor bir süreç, çünkü içerisindeki mıknatıslar -271 derecede, onların tamir edilmesi için ilk başta oda sıcaklığına çıkması lazım. Bu 4 ay alıyor, sonra tamirin bitmesi, sonra tekrar -271 dereceye indirilmesi lazım. Ondan sonra alacağımız verilerden yeni bir şeyler göreceğiz” diye konuştu.

DİĞER TEKNOLOJİ HABERLERİ

    • iPhone 5S ve Galaxy S4 karşılaştırması

      iPhone 5S ve Galaxy S4 karşılaştırması

      Yeni iPhone Aralık ayı içerisinde Türkiye’de satışa sunulacak. Akıllı telefon tutkunlarını ise iki rakip şirketin amiral gemileri arasında bir seçim bekliyor. Boyut: Apple, iPhone 5S’te tasarım açısından...

    • 10 uygulama App Store’dan kaldırıldı

      10 uygulama App Store’dan kaldırıldı

      Apple, mobil mağazasına girmek isteyen uygulamalara Google kadar yumuşak davranmıyor. APPLE STORE'UN UYGULAMA SANSÜRÜ iOS App Store'dan farklı nedenlerle çıkartılan uygulamaların sayısı hiç de az...

    • Bu otomobil dünyada tek

      Bu otomobil dünyada tek

      Abu Dabi'den multi milyarder Şeyh Hamad bin Hamdan Al Nahyan, 7,5 metre uzunluğundaki özel yapım otomobilini Fransa’nın Mulhouse kentinde sergiledi. Strasbourg’a 120 kilometre uzaklıktaki kentte iki gün...

    • Samsung ‘akıllı saati’ tanıttı

      Samsung ‘akıllı saati’ tan...

      Samsung'un "Galaxy Gear" adlı akıllı saati ile akıllı telefonu "Galaxy Note 3"ü için Almanya'nın başkenti Berlin'deki IFA Teknoloji Fuarı ile New York'ta eş zamanlı tanıtım programı yapıldı. Güney Koreli...

    • Pembe gezegen bulundu

      Pembe gezegen bulundu

      ABD’nin Hawaii eyaletinde bulunan, Japonya Uzay Ajansı’na (JAXA) ait Subaru teleskobu, en ilginç Dünya dışı gezegen keşiflerinden birine imza attı. Teleskop, Güneş’e benzeyen bir yıldızın yörüngesinde hareket...

    • Uçaktan daha hızlı ve daha ucuz

      Uçaktan daha hızlı ve daha ucuz

      Otomobil büyüklüğündeki bir kapsüle yerleştirildiğinizi ve kapsülün saatte 1126 kilometre hızla bir tüpün içinde ilerlediğini düşünün. Üstelik eğlence için değil, gideceğiniz yere ulaşmak için. Tesla ve...

Bu habere hiç yorum yapılmamış.

GÜNÜN HABERLERİ

KÖŞE YAZARLARI

baslik

EN ÇOK OKUNANLAR

  • Malesef, bu hafta hiç haber girilmedi.
  • Malesef, bu ay hiç haber girilmedi.
  • Malesef, bu yıl hiç haber girilmedi.